Kiedy będziemy żądać unieważnienia małżeństwa, a nie rozwodu. Przesłanki, okoliczności unieważnienia małżeństwa (cz. 1)

W pewnych sytuacjach, zamiast rozwodu można dochodzić unieważnienia małżeństwa. Sytuacje takie jednak, należy traktować wyjątkowo, dlatego unieważnienie dopuszczalne jest w następujących przypadkach:

  1. Brak wymaganego wieku wynoszącego 18 lat dla mężczyzny oraz 16 dla kobiety i zgoda sądu. Nie można jednak żądać unieważnienia małżeństwa, kiedy małżonek wymagany wiek osiągnął;
  2. W przypadku, gdy co najmniej jedno z małżonków jest ubezwłasnowolnione, chyba że ubezwłasnowolnienie zostało uchylone;
  3. Choroba psychiczna co najmniej jednego z małżonków lub niedorozwój, przy czym nie można żądać unieważnienia, jeśli choroba ta ustała;
  4. Bigamia – tj. pozostawania co najmniej jednego z małżonków w związku małżeńskim, chyba ze poprzednie małżeństwo ustało lub zostało unieważnione, z wyjątkiem śmierci bigamisty;
  5. Pokrewieństwa lub powinowactwa małżonków, co oznacza sytuacje, iż małżonkowie są krewnymi w linii prostej, rodzeństwem, powinowatymi w linii prostej;
  6. Przysposobienie, chyba że stosunek przysposobienia ustał;
  7. Kolejną podstaw unieważnienia może być wada oświadczenia woli złożonego przez co najmniej jednego z małżonków, tj. gdy:
    • zawierając małżeństwo znajdował się w stanie wyłączającym świadome wyrażenie woli,
    • działał pod wpływem błędu co do tożsamości drugiego z małżonków,
    • działał pod wpływem groźby,
  8. W razie zawarcia małżeństwa przez pełnomocnika jeżeli pełnomocnik taki działał bez zezwolenia sądu albo jeżeli pełnomocnictwo było nieważne lub zostało odwołane, chyba że małżonkowie podjęli współżycie;

Przyczyny unieważnienia małżeństwa muszą istnieć w dacie jego zawarcia. Od pozwu o unieważnienie pobiera się opłatę w wysokości: 200 zł.

 

W części 2 przedstawimy procedurę związaną z dochodzeniem unieważnienia małżeństwa.

 

Autor:

Katarzyna Radosiewicz

Radca prawny

http://radosiewicz-kancelaria.pl/

Reklamy

1 grudnia nasi mecenasi radca prawny Katarzyna Radosiewicz i radca prawny Mariusz Rogojsz wygrali skargę kasacyjną przed Sądem Najwyższym, wkrótce zamieścimy notkę- formy przekazania środków pieniężnych z umowy pożyczki. Tymczasem co napisali na ten temat na stronie Lex.pl http://www.lex.pl/…/sn-pozyczka-miedzy-bylymi-malzonkami-be…

Odszkodowanie za śmierć pracownika dla jego rodziny, również gdy pracownik był pod wpływem alkoholu

Stan nietrzeźwości pracownika, a świadczenia z ubezpieczenia z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

W ustawie z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 1242 ze zm., dalej: „ustawa wypadkowa”) nie ma regulacji pozwalających wykreować „sztywną” regułę, według której stan nietrzeźwości pracownika w pracy, bądź w drodze do pracy lub drodze powrotnej do domu, niejako automatycznie prowadzi do zerwania normatywnego związku zdarzenia z wykonywaniem obowiązków pracowniczych lub z pokonywaniem drogi do pracy lub z pracy. Istnieje natomiast regulacja, zgodnie z którą stan nietrzeźwości uzasadnia możliwość pozbawienia świadczeń z ustawy wypadkowej poszkodowanego pracownika, który będąc w stanie nietrzeźwości przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku.

Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego (por. m.in. wyrok SN z 13 lipca 2011 roku, I UK 46/11), stan nietrzeźwości poszkodowanego pracownika, który wykonuje obowiązki pracownicze, bądź odbywa najkrótszą i nieprzerwaną drogę do pracy lub z pracy, nie przekreśla automatycznie związku zdarzenia (wypadku) ze świadczeniem pracy. Związek z pracą w rozumieniu ustawy wypadkowej (ustawa z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1242 ze zm.) nie ma charakteru związku przyczynowego, lecz stanowi związek normatywny. Zerwanie tego związku następuje wówczas, gdy pracownik spożywa alkohol zamiast wykonywania obowiązków pracowniczych (np. pracownik ulega wypadkowi w czasie i miejscu pracy, której w ogóle nie świadczy, uchylając się od jej wykonywania lub bezczynnie przebywając w miejscu pracy tylko w celu spożywania alkoholu, bądź po odsunięciu go od świadczenia pracy ze względu na stan nietrzeźwości).

Niemniej, o ile świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego w pewnych wypadkach mogą nie przysługiwać ubezpieczonemu, który pozostaje pod wpływem alkoholu, tak już świadczenia wypadkowe przysługują zawsze członkom rodziny zmarłego pracownika, który uległ wypadkowi przy pracy bez względu na jego stopień przyczynienia się do spowodowanego wypadku (por. wyrok SN z dnia 2 marca 2003 roku, II UK 194/02, wyrok SN z 8 czerwca 2011 roku, I UK 418/10, wyrok SN z 13 lipca 2011 roku, I UK 46/11).

MR

Zarządzanie mieniem komunalnym – umowa koncesji na roboty budowlane lub usługi

W myśl ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej, gospodarka komunalna może być prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego w szczególności w formach samorządowego zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego.

Ustawa dopuszcza również, aby jednostki samorządu terytorialnego w drodze umowy mogły powierzać wykonywanie zadań z zakresu gospodarki komunalnej osobom fizycznym, osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej.

Przy czym w przepisach wskazano, iż mogą być to umowy zawierane na zasadach ogólnych, bądź w oparciu o szczegółowo wymieniony katalog ustaw:

–  z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ,

–  z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych,

– z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym,

–  z dnia 9 stycznia 2009 r. o koncesji na roboty budowlane lub usługi,

– z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych,

–  z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie,

– z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym.

I. Umowa koncesji na roboty budowlane lub usługi

Od kilku lat na gruncie prawa polskiego obowiązują przepisy ustawy dnia 9 stycznia 2009 r. o koncesji na roboty budowlane lub usługi. Jej celem było stworzenie nowych możliwości wykonywania zadań publicznych przez zaangażowanie środków prywatnych i wykorzystanie potencjału prywatnych podmiotów. Koncesje nie stanowią formy prywatyzacji zadań publicznych. Podmioty publiczne w dalszym ciągu pozostają odpowiedzialne za ich realizację.

Koncesja jest jedynie metodą ich wykonywania, w której ryzyko ekonomiczne powodzenia przedsięwzięcia w zasadniczej części zostaje przeniesione na podmiot prywatny.

Jest to najistotniejszy element odróżniający koncesje od sensu stricte zamówienia publicznego. W zamówieniu publicznym mamy do czynienia ze stosunkiem między zamawiającym a wykonawcą, który w zamian za z góry określone wynagrodzenie wykonuje określone świadczenie na rzecz zamawiającego. Oznacza to, że całość ryzyka ekonomicznego powodzenia przedsięwzięcia jest ponoszona przez zamawiającego.

U podstaw koncesji leży przekonanie, że zaangażowanie środków prywatnych i wykorzystanie potencjału podmiotów prywatnych może znacznie poszerzyć możliwości wykonywania zadań publicznych oraz wpływać na poprawę dostępności i jakości usług publicznych.

Koncesja jest umową o charakterze odpłatnym w której, koncesjonariusz zobowiązuje się do wykonania przedmiotu koncesji za wynagrodzeniem. Dodatkowo wskazuje się, że wynagrodzeniem może być:

1) w przypadku koncesji na roboty budowlane – wyłącznie prawo do korzystania z obiektu budowlanego, albo takie prawo wraz z płatnością koncesjodawcy,

2) w przypadku koncesji na usługi – wyłącznie prawo do korzystania z usługi, albo takie prawo wraz z płatnością koncesjodawcy.

Koncesja oznacza umowę tego samego rodzaju jak zamówienie publiczne z wyjątkiem faktu, że wynagrodzenie za wykonanie roboty budowlanej lub świadczenie usługi stanowi albo wyłącznie prawo do korzystania z takiego obiektu budowlanego lub usługi, albo takie prawo wraz z płatnością koncesjodawcy.

Orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości dostarcza wyjaśnień pomagających odróżnić koncesje od tradycyjnej definicji zamówienia publicznego.

W sprawie C-324/98 Telaustria1 oraz w postanowieniu C-358/00 Buchhandler2 mowa jest o tym, że koncesję odróżnia od zamówienia to, że „..wynagrodzeniem za realizację zadania w drodze koncesji może być możliwość eksploatacji (wykorzystywania) przedmiotu koncesji w zamian za pobieranie opłat”. Koncesja występuje, więc wówczas, gdy ustalony sposób wynagrodzenia opiera się na uprawnieniu koncesjonariusza do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie oferowanych przez niego usług i oznacza, że ponosi on ryzyko związane z prowadzeniem działalności w tym zakresie.

Takie ukształtowanie sposobu wynagrodzenia wyraźnie wskazuje, że jednym z możliwych sposobów wynagrodzenia jest możliwość pobierania przez koncesjonariusza opłaty od użytkowników przedmiotu koncesji.

W orzeczeniu ETS w sprawie C-458/03 Parking Brixen3 wskazano wyraźnie, że:

„..wynagrodzenie koncesjonariusza nie pochodzi od danego organu władzy publicznej, lecz z kwot pieniężnych wpłacanych przez osoby trzecie z tytułu korzystania z rzeczonego parkingu. Ten sposób wynagrodzenia oznacza, że koncesjonariusz bierze na siebie ryzyko związane z korzystaniem ze spornych usług, co stanowi cechę charakterystyczną koncesji. Z tego względu w sytuacji takiej, jak ta zaistniała w postępowaniu głównym, nie mamy do czynienia z zamówieniem publicznym na usługi, lecz z koncesją na świadczenie usług publicznych”.

 

http://www.radosiewicz-kancelaria.pl

 

Dziedziczenie ustawowe cz. II

Dziedziczenie jednego rodzica i rodzeństwa przyrodniego, a dziedziczenie dziadków.

Co dzieje się ze spadkiem w przypadku, kiedy spadkodawca nie pozostawił po sobie żadnych zstępnych  (nie miał dzieci lub zmarły one wcześniej), nie miał małżonka lub zmarł on wcześniej. Nie żyje jeden z rodziców ani rodzeństwo.

W przykładzie pozostali jedynie – jako najbliższe osoby pozostające w kręgu spadkobierców ustawowych spadkodawcy 1) ojciec i 2) brat/siostra przyrodnia

Na podstawie art. 932 § 3 Kodeksu cywilnego w razie braku zstępnych i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych, czyli po połowie. Natomiast jeżeli jedno z rodziców nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych na podstawie art. 932 § 4 k.c., przy czym udział ten dziedziczy zarówno rodzeństwo rodzone, jak i przyrodnie (por. uchwała SN z 14 października 2011 roku, III CZP 49/11).

Jak wynika z treści uchwały z 14 października 2011 roku, III CZP 49/11 uprawnienie do dziedziczenia rodzeństwa przyrodniego w tym wypadku wynika z pokrewieństwa ze spadkodawcą, a nie z rodzicem spadkodawcy i jest niezależne od tego czy dziedziczenie dotyczy udziału zwolnionego przez rodzica wspólnego, czy też drugiego z rodziców.

Jeśli w omawianej sytuacji dożyli by dziadkowie spadkodawcy lub jedno z dziadków, to zostają oni wyłączeni od dziedziczenia.

W świetle art. 934 k.c. do kręgu spadkobierców ustawowych należą dziadkowie spadkodawcy, jednak  dziadkowie i ich zstępni dziedziczą z mocy ustawy w dalszej kolejności, gdy brak jest małżonka, zstępnych spadkodawcy, jego rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa, chcących i mogących dziedziczyć. Wystarczy więc, że w chwili otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy) żyje choćby jeden przedstawiciel tej grupy spadkobierców ustawowych, chcący i mogący dziedziczyć, z którą dziadkowie i ich zstępni konkurują, by do dziedziczenia dziadków i ich zstępnych nie doszło (tak. komentarz do art. 934 k.c. teza 2, M. Pazdan [w:] Kodeks cywilny. Tom II. Komentarz. Art. 450–1088, red. K. Pietrzykowski, wyd. elektroniczne 2015, Legalis).

 

http://radosiewicz-kancelaria.pl/

Spadek – testament , czy dziedziczenie ustawowe (cz. I spadkobiercy ustawowi)

pieniądzeSpadek, czyli dobra materialne, prawa lub obowiązki  przechodzą z chwilą śmierci spadkodawcy, na jedną lub kilka osób. Kwestię zasad dotyczących przechodzenia spadków na spadkobierców są szczegółowo uregulowane w prawie.

Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

 

Powołanie zaś do spadku może wynikać bądź z ustawy bądź z testamentu, albo z obu tych łącznie.

 

Dziedziczenie ustawowe co do całości spadku następuje wtedy, gdy spadkodawca nie powołał spadkobiercy albo gdy żadna z osób, które powołał, nie chce lub nie może być spadkobiercą.

 

Spadkobiercą może być osoba fizyczna lub prawna, np. spółka z o.o. (nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku, ani osoba prawna, która w tym czasie nie istnieje), z wyjątkami : dziecko w chwili otwarcia spadku już poczęte może być spadkobiercą, jeżeli urodzi się żywe, a także fundacja ustanowiona w testamencie przez spadkodawcę może być spadkobiercą, jeżeli zostanie wpisana do rejestru w ciągu dwóch lat od ogłoszenia testamentu.

 

  1. DZIEDZICZENIE USTAWOWE – stare i nowe przepisy

 

  1. Jeżeli osoba zmarła przed dniem 28 czerwca 2009 r., spadkobiercami ustawowymi są:

W I grupie spadkobierców ustawowych: w przypadku, gdy zmarły pozostawił zstępnych (potomstwo):

  • dzieci, a jeżeli nie dożyły otwarcia spadku – wnuki, prawnuki itd.,
  • małżonek;

w takiej sytuacji zstępni i małżonek dziedziczą w częściach równych, z tym jednak, że część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż 1/4 spadku, co ma znaczenie, gdy zmarły pozostawił więcej niż troje dzieci.

  1. W drugiej grupie spadkobierców ustawowych . w przypadku, gdy zmarły nie pozostawił potomstwa:
  • małżonek,
  • rodzice,
  • rodzeństwo, a jeżeli któreś z nich nie dożyło otwarcia spadku – zstępni rodzeństwa (na przykład siostrzenica, bratanice, bratankowie, a dalej ich dzieci);

w takiej sytuacji udział małżonka wynosi 1/2 spadku, druga połowa przypada łącznie rodzicom i rodzeństwu, natomiast w razie braku zstępnych, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa cały spadek przypada małżonkowi.

 

  • W trzeciej grupie, w przypadku, gdy zmarły nie pozostawił nikogo z wymienionych w części I i II – gmina ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy w Polsce, a przy braku takiego – Skarb Państwa.

 

  1. Jeżeli osoba zmarła 28 czerwca 2009 r. lub po tej dacie, spadkobiercami ustawowymi są:

 

W I grupie –  w przypadku, gdy zmarły pozostawił potomstwo – identycznie jak w sytuacji opisanej w części I

 

W II grupie , w przypadku, gdy zmarły nie pozostawił potomstwa:

  • małżonek,
  • rodzice (oboje), przy czym udział małżonka wynosi połowę spadku.

W przypadku, gdy zmarły nie pozostawił potomstwa i jeden z rodziców nie żyje:

  • małżonek,
  • żyjący rodzic,
  • rodzeństwo, a jeżeli któreś z nich nie dożyło otwarcia spadku – ich zstępni, przy czym udział spadkowy małżonka dziedziczącego wraz z żyjącym rodzicem, rodzeństwem lub ich zstępnymi wynosi połowę.

W  przypadku, gdy zmarły nie pozostawił potomstwa, małżonka, rodziców, rodzeństwa bądź zstępnych rodzeństwa:

  • dziadkowie, w częściach równych,
  • jeśli dziadkowie nie dożyli otwarcia spadku, ich miejsce zajmują ich zstępni (stryjowie, wujowie, ciotki).

 

W III grupie – w przypadku, gdy zmarły nie pozostawił nikogo z wymienionych w części I, II.

 

W przypadku, gdy zmarły nie pozostawił nawet pasierbów – gmina lub Skarb Państwa, tak jak w części A III.

Od dnia 28 czerwca 2009 r. znacznie powiększył się krąg osób dziedziczących z ustawy – dziadkowie, pasierbowi, a gmina i Skarb Państwa odsunięte zostały na dalsze miejsca.

 

 

http://www.radosiewicz-kancelaria.pl

 

 

 

 

 

Dochodzenie alimentów od dłużnika za granicą (UE)

pieniądzeRozporządzenie Rady (WE)nr 4/2009 w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych (Dz.U.UE L z dnia 10 stycznia 2009 r.) które  weszło w życie 18 czerwca 2011 r. uregulowało i znacznie uprościło kwestię dochodzenia alimentów za granicą.

Państwa Unii Europejskiej podlegające rozporządzeniu: Austria, Belgia, Bułgaria, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Polska, Portugalia, Rumunia  Słowacja, Słowenia, Szwecja, Wielka Brytania, Węgry, Włochy.

Wymagane są dokumenty 1-4 (jedynie do Francji 1-6):

  1. wniosek (formularz VI będący załącznikiem do rozporządzenia) – wypełniona część B i podpisana przez wnioskodawcę;
  2. odpis orzeczenia (wyrok/postanowienie/ugoda) w formie do wykonania za granicą (z datą od kiedy orzeczenie jest wykonalne i datą od kiedy jest prawomocne);
  3. formularz I gdy orzeczenie jest wydane 18 czerwca 2011 lub później lub formularz II gdy orzeczenie jest wydane między 1 maja 2004 roku a 17 czerwca 2011 roku – oba formularze są załącznikami do rozporządzenia 4/2009 i wypełnia je wydział sądu który wydał orzeczenie
  4. wyliczenie zaległości alimentacyjnych miesiąc po miesiącu i rok po roku, osobno dla każdego wierzyciela, podpisane przez wnioskodawcę;
  5. odpis aktu urodzenia (dotyczy Francji);
  6. pełnomocnictwo dla organu przyjmującego (dotyczy Francji)

Wniosek wierzyciel składa się do Sądu Okręgowego.

KR